Boeken - Boek

Wakend over God

Joost Zwagerman


Gebonden, 96 p.
ISBN: 9789048829651 | € 19.99 | 25-01-2016
Ebook | ISBN: 9789048829651 | € 9.99

Een literaire tour de force

Elf jaar geleden publiceerde Joost Zwagerman de verhalende gedichtenbundel Roeshoofd hemelt, over de onfortuinlijke Roeshoofd, die op een kwade dag in T-Mart, een supermarkt waarin alle denkbare goederen te koop zijn en waar het woord ‘nee’ niet bestaat, per ongeluk een manisch-depressieve stoornis steelt.

Roeshoofd hemelt ontving juichende recensies, werd in korte tijd vijfmaal herdrukt, en werd bekroond met de driejaarlijkse Paul Snoeck Poëzieprijs. Elf jaar later verschijnt er van Zwagerman opnieuw een gedichtenbundel met één onderwerp, één verhaal dat nu ook alle kanten uitwaaiert: Wakend over God. Echter met één in het oog lopend verschil: was de taal in Roeshoofd wild en barok, in Wakend over God heeft Zwagerman zijn taal uitgebeend en kaal geschraapt.

Wakend over God beschrijft de geloofsstrijd van een naamloos blijvend ik, die soms in zijn verbeelding, soms letterlijk, met het Opperwezen in gevecht raakt. De ik-figuur neemt bij gelegenheid de plaats van God in. Meer dan eens straft diezelfde God oudtestamentisch streng als Hij aan het bestaan van de ik-figuur twijfelt. Op andere momenten poogt de ik-figuur wanhopig maar altijd vergeefs met God in contact te komen. Weer elders moet de ‘ik’ zichzelf wapenentegen een moordaanslag, ingenieus voorbereid door God.

Wakend over God eindigt met een – gefingeerde? – geloofsbelijdenis en een sterfgeval, waarbij de dichter wijselijk in het midden laat wie van de twee ‘grootheden’, God of de verteller, nu precies overlijdt. Wakend over God bezingt in diverse toonaarden het gevecht met de Engel. Allerlei facetten van een denk- en navoelbare verhouding met God passeren de revue: verwachting, troost, woede, verbittering, loochening en uiteindelijk berusting. Maar het blijft in de bundel onbeslist wie nu precies in wiens bestaan berust.

Contact

Iemand belt mij telkens op, zegt niets,
vaag hoor ik een verre ademtocht,
het kan de mijne zijn, maar ook die
van de ander, die hardnekkig zwijgt.
Ik leg weer op. Ben nu een man
die vreemde telefoontjes krijgt.

De display toont een nummer
met de code van een land dat ik niet ken.
Ik toets terstond, een voicemail klinkt.
‘Hallo met God, Ik ben er niet.
Laat naam noch boodschap achter,
Ik bel nooit terug. Leef rustig verder,
wacht desnoods tot piep, maar zwijg.’

Prompt word ik door de beller toch teruggebeld.
Weer hoor ik niets, hooguit die vage adem.
Ik ben de man die stil zijn hartslag telt.

Ooit bel ik Hem terug en zeg dan
wél iets na de piep. Dat doe ik niet meteen.
Ik wacht tot ik een geheim nummer krijg.

Die dag is nu, contact is hier. Ik toets
het nummer in. Krijg geen gehoor. Hij was me
voor. Hij heeft mijn nummer ingesteld.

Lees verder

'Wakend over God is een bundel, net als eerder Roeshoofd hemelt, die in een noodtempo geschreven lijkt te zijn, de sluizen gingen nog één keer open, totdat er niks meer over was, "alles tussen God en mensenziel voorgoed en weergaloos kapot." Een huiveringwekkende, maar bovenal verdrietige leeservaring.'

de Volkskrant

'Wakend over God is poëzie vol gedrevenheid, tomeloze passie, bezwering, en brille dat aan zijn beste werk, Roeshoofd hemelt, doet denken. Naar het einde van de bundel toe komt de dood meer en meer om de hoek kijken, en is het misschien toch zo dat de dichter al speelde met een plan. Al kan het ook zo zijn dat het allemaal niet zo bedoeld is. We kunnen er Joost helaas niet meer naar vragen. Geweldige bundel.'

Het Parool

Robbert Ammerlaan leest voor uit 'Wakend over God'

Uitgever Robbert Ammerlaan vertelt over Joost Zwagermans laatstvoltooide werk Wakend over God, en leest voor uit de bundel.

DWDD over 'Wakend over God'