Boeken - Boek

Gebonden, 1552 p.
ISBN: 9789048833542 | € 59.99 | 30-08-2016
Ebook | ISBN: 9789048833559 | € 9.99

Een monumentale biografie die nieuw licht schijnt op de dictatuur van Hitler.

Was Adolf Hitler een tiran, een psychopaat, een uitvoerder van een programma voor rassenideologie, of een charismatische Führer die door zijn aanhangers is tegengewerkt? In deze monumentale nieuwe biografie gaat historicus Peter Longerich alle bestaande karakteriseringen voorbij.

Longerich toont aan dat Hitlers persoonlijke inmenging in het Derde Rijk een zwaardere stempel heeft gedrukt op de gebeurtenissen dan tot nu toe werd aangenomen. Daarbij trad Hitler regelmatig verrassend en huiveringwekkend flexibel op. Of het nu ging om buitenlandse politiek, oorlogvoering, terreur, massamoord, godsdienstig beleid, culturele kwesties of het dagelijks leven van de Duitsers - in alle domeinen bepaalde hij tot in de kleinste details het beleid van het regime. Machtsstructuren die hem in de weg stonden ruimde hij consequent uit de weg, tot hij een bijna grenzeloze machtspositie had bereikt en hij de goedkeuring van de bevolking niet meer nodig had.

Op indrukwekkende wijze schetst Longerich Hitler als spil van het nationaalsocialisme. Uit zijn biografie komt een man naar voren die zich veel vaker en veel actiever persoonlijk mengde in de politieke besluitvorming van het Derde Rijk dan men tot nu toe heeft gedacht. Een essentiële studie voor iedereen die een beter beeld wil krijgen van Hitlers dictatuur.

In de moderne geschiedenis is er waarschijnlijk geen enkele figuur geweest die in relatief korte tijd zóveel macht vergaarde, die deze macht zó excessief misbruikte en er daarna zó hardnekkig aan bleef vasthouden – tot aan het moment waarop zijn heerschappij ten koste van miljoenen mensenlevens volledig was ingestort. Hitler is daarmee een extreem voorbeeld van persoonlijkheidscultus en monsterlijk machtsmisbruik, een fenomeen dat het normale kader van de historische biografie overstijgt. Ook de door historici vaak aange-voerde tegenstelling tussen historische structuur en persoonlijkheid gaat in het geval van Hitler niet op. Want we hebben te maken met een heerser wiens politieke handelen niet binnen een bestaand, grondwettelijk kader en volgens de algemeen geaccepteerde spelregels van een politiek systeem plaatsvond, maar met iemand die dit kader sloopte en voor zichzelf nieuwe machtsstructuren schiep. Deze structuren waren onlosmakelijk met zijn persoon verbonden; sterker nog, zijn dictatuur was een uitzonderlijk voorbeeld van een persoonlijk-heidscultus. Zonder Hitler zelf zijn de ‘structuren’ van zijn regime ondenkbaar, en zonder zijn machtsposities is Hitler niemand.


Toch kan het fenomeen van deze heerschappij niet alleen tot de persoon Hitler worden gereduceerd of door zijn levensloop ook maar bij benadering worden verklaard. Men zal voor een veel breder perspectief moeten kiezen en de geschiedenis van het hele tijdperk in ogenschouw moeten nemen: het fenomeen van het nationaalsocialisme en de oorzaken ervan, zijn worteling in de Duitse geschiedenis, de verhouding tussen ‘de Duitsers’ en Hitler, en nog veel meer. Een te zeer op de persoon gerichte interpretatie dreigt te verworden tot een beschrijving van een zeker hitlerisme, met uiteindelijk een bagatelliserende boodschap, terwijl een te alomvattende verklaring vanuit historische omstandigheden en voorwaarden juist het tegenovergestelde gevaar oproept: dat Hitler als handelende figuur verloren gaat en tot niet meer dan een marionet van de omstandigheden wordt, tot een personage op wie de meest uiteenlopende eigentijdse stromingen geprojec-teerd kunnen worden. Dat laatste zou betekenen dat we uitgerekend Hitler in zijn historische betekenis zouden marginaliseren en zijn persoonlijke verantwoordelijkheid in het historische proces zouden laten verdwijnen.
 

Download PDF

'De verdienste van Longerich is het dat hij Hitler niet neerzet als een aan drugs verslaafde zonderling, maar als een sterke dictator die zijn politieke doelen op alle mogelijke manieren probeerde te bereiken. Dat vertelt hij geloofwaardig, gefundeerd en nuchter.'

Reformatorisch Dagblad

'Nieuw aan deze biografie zijn niet zozeer de feiten, het leven van Hitler, maar de vaste hand waarmee Longerich illustreert dat het nationaal-socialisme steeds meer een onemanshow werd, niet alleen omdat Hitler een controlfreak  was maar vooral omdat hij steeds maar weer zijn eigenzinnige reactie had op de gebeurtenissen die zich aandienden. (...) Ook Longerichs verhaal dat Hitler geen 'zwakke dicator' was zoals zo vaak is beweerd, is overtuigend. (...) Een indrukwekkend boek.'

Het Parool

'Nieuw aan deze biografie zijn niet zozeer de feiten, het leven van Hitler, maar de vaste hand waaarmee Longerich illustreert dat het nationaal-socialisme steeds meer een onemanshow werd, niet alleen omdat Hitler een controlfreak was maar vooral omdat hij steeds maar weer zijn eigenzinnige reacties had op de gebeurtenissen die zich aandienden [...] Een indrukwekkend boek.' ****

Het Parool

Wie was Hitler? Dat is een vraag die historici en politicologen al decennialang bezighoudt. Peter Longerich bewijst dat het nog steeds mogelijk is om een nieuw antwoord op die vraag te geven. 

Rhein-Neckar-Zeitung

Wie de laatste stand van zaken in het Hitleronderzoek wil weten kan zich het best op dit omvangrijke boek storten. 

Verbrauchermagazin Markt

De Hitlerbiografie van Peter Longerich is fantastisch samengesteld en laat aan inzichten niets te wensen over. 

Sächsische Zeitung

Longerichs boek brengt belangrijke nuances aan in het bestaande beeld van het Derde Rijk.

Die Zeit

Een zorgvuldig samengesteld boek. Longerich weegt zijn bronnen op voorbeeldige wijze, wat van groot belang is bij een onderwerp dat zo gemystificeerd is als Hitler.

Jonge Historici Schrijven Geschiedenis