Boeken - Boek

Het uur van het violet: Grote schrijvers in hun laatste dagen

Katie Roiphe


Paperback, 352 p.
ISBN: 9789048836420 | € 19.99 | 23-01-2017
Ebook | ISBN: 9789048836437 | € 9.99

Eén van de scherpzinnigste en opvallendste hedendaagse auteurs doet na diepgaand onderzoek verslag van de laatste levensdagen van Susan Sontag, Sigmund Freud, John Updike, Dylan Thomas, Maurice Sendak en James Salter. Het levert een aantal fascinerende en uiterst originele overwegingen op over de eindigheid van het leven.

In Het uur van het violet kiest Katie Roiphe voor een onverwachte en bevrijdende benadering van een onderwerp waar niemand omheen kan. Ze gaat na hoe de laatste levensdagen waren van zes grote denkers, schrijvers en kunstenaars en hoe zij omgingen met de realiteit van de naderende dood, of, zoals T.S. Eliot het noemde: ‘het avondlijk uur dat Huiswaarts gericht is en de zeeman thuisbrengt’.

We maken kennis met Susan Sontag, die, wanneer ze voor de derde keer de strijd tegen kanker aangaat, worstelt met haar engagement met het rationele denken. Roiphe neemt ons mee naar de kamer in het ziekenhuis waar de 76-jarige John Updike, nadat hem de slechtst mogelijke diagnose is meegedeeld, een gedicht begint te schrijven. Ze schept een levendig beeld van de twee weken durende, bijna suïcidaal overmatige inspanning die culmineerde in de totale instorting van Dylan Thomas in het Chelsea Hotel. Ze schetst voor ons een moedgevend portret van Sigmund Freud die, nadat hij het door de nazi’s bezette Wenen is ontvlucht, in zijn Londense ballingschap het dwangmatige roken van sigaren voortzet waarvan hij weet dat het zijn aftakeling zal verhaasten. En ze toont ons dat Maurice Sendaks geliefde kinderboeken doordesemd zijn van het feit dat hij zijn leven lang geobsedeerd was door de dood, al was dat niet altijd evident.

Het uur van het violet staat vol met intieme en verrassende onthullingen. In de laatste daden van al deze creatieve genieën worden we geconfronteerd met moed, passie, zelfbedrog, zinloos lijden en onovertroffen toewijding. Door de laatste levensdagen van deze grote auteurs te beschrijven in indrukwekkende, niet-sentimentele termen helpt Katie Roiphe ons om de dood moedig onder ogen te zien en er minder bang voor te zijn.
 

Ik weet niet meer hoe ik moet ademhalen. Ik word onder water getrokken. De taxichauff eur draagt me naar de spoedeisende hulp, omdat ik in zijn auto ben fl auwgevallen en mijn moeder geen kind van twaalf kan optillen.


In Hoe wij doodgaan beschrijft Sherwin Nuland de verschijnselen van longontsteking: ‘De microscopisch kleine luchtzakjes, alveoli genaamd, zwellen en gaan kapot door ontsteking. Hierdoor wordt een goede uitwisseling van gassen verhinderd, het zuurstofgehalte in het bloed daalt en het gehalte kooldioxide stijgt totdat vitale functies niet langer kunnen worden onderhouden. Wanneer het zuurstofgehalte tot onder een kritisch niveau daalt, treedt in de hersens celdood op.’


Iemand plaatst een masker over mijn gezicht. Ik proef de zoetheid van de zuurstof, alsof ik een hap lucht neem. Ik heb 41,5 graden koorts. Mijn moeder had me thuis in een badkuip met ijsklontjes gelegd. Op de intensive care krijg ik buisjes of slangen in mijn armen; er zijn lieve en nare verpleegsters. Een leerling-verpleegster steekt een naald in een slagader om mijn zuurstofwaarden te meten. In het bed naast me houdt het hartje van een baby op met kloppen.

Dat is het moment waarop ik aan dit boek begin.

Lees verder

'Indrukwekkende en geregeld ontroerende stervensportretten van vijf bekende schrijvers en denkers.'

Nederlands Dagblad

'Ik verwachtte niet nog iets nieuws over [John Updike, red] te zullen lezen en ben dan ook aangenaam verrast door het boek Het uur van het violet van de Amerikaanse essayiste Katie Roiphe. (...) Roiphe heeft iets toe te voegen aan de biografie vanBegley doordat zij, in tegenstelling tot hem, de medewerking kreeg van Martha, Updike's tweede vrouw.'

NRC Handelsblad

'Het mooie van Het uur van het violet is dat het op een gegeven moment in al die zes hoofdstukken niet meer om de schrijver gaat, maar om de mens. Het beste boek over sterven dat ik las.'

Maarten Moll, Het Parool

'Roiphe weeft een canvas met een rijke textuur, ze schrijft beeldend en toch sober... Onvermijdelijk gaat dit boek net zozeer over het leven als over de dood. Deprimerend is Het uur van het violet niet en je wordt ook erg nieuwsgierig naar de oeuvres van schrijvers die je minder goed kent.'

De standaard

'Roiphe bezit de gave andermans feilbaarheid scherp te beschrijven zonder ooit te vervallen in iets wat neigt naar een morele veroordeling. (...) liefdevol en kraakhelder proza.'

De Groene Amsterdammer

'In Het uur van het violet is Roiphes thematische betrokkenheid niet pretentieus of navelstaarderig, maar eerder de ideale motor voor een reeks fascinerende stervensportretten. (...) Dat levert een fraai amalgaam op van biografische schetsen, tekstanalyse en associatieve overpeinzingen. (...) Scherp en teder.'

VPRO Gids

'Een doortrokken infusie van memoires, journalistiek en biografie, en literaire kritiek.'

De Morgen

'Dapper, soepel geschreven boek, waarin de schrijfster je de zwaktes van je helden laat voelen.'

Trouw

Het uur van het violet is een fascinerend boek van Katie Roiphe over 'grote schrijvers in hun laatste dagen'. Verwondering, bewondering, huiver en ontzag wisselen elkaar af bij lezen over de levens en het sterven van Sigmund Freud, Susan Sontag, John Updike, Maurice Sendak, James Salter en Dylan Thomas.’ 

Marjoleine Wolf, De Amsterdamse boekhandel, Amsterdam

‘Dat dit boek over de dood van zes grote schrijvers gaat, betekend niet dat het een zwaar, duister verhaal is. In tegendeel zelfs. Het houd je als het ware een spiegel voor: Hoe denk je zelf over de dood, maar vooral over het leven? Het uur van het violet is het bewijs dat lezen je kennis vergroot en je altijd buiten je comfortzone moet proberen te lezen om de mooiste boeken te vinden.’

Monique Manshanden, Boekhandel Plukker, Schagen

‘Met veel plezier gelezen. Wat schrijft Roiphe toch lekker! Kreeg wel een ontzettende hekel aan Susan Sontag. Met Sigmund Freud had ik daarentegen best wat tijd door willen brengen. Evenals met James Salter. Wat een intrigerende man is dat!’

Dorien van der Poll, Athenaeum Boekhandel Roeterseiland

'De verschillende verhalen kruipen onder je huid om je vervolgens nooit meer los te laten. Vooral de laatste dagen van Susan Sontag en haar wil om te leven hebben mij diep ontroerd.'

Bob Kappen, Boekhandel Van der Meer, Noordwijk

‘Roiphe's boek is een eye-opener: een nieuwe kijk op de dood. Zowel ontroerend, verrassend, maar ook diepgaande en geruststellend. En helemaal niet morbide want we sterven allemaal op een dag! Een aanrader voor iedereen. Lees het zolang je nog leeft!’

Monika Hild, Island Bookstore, Amsterdam

‘Katie Roiphe schetst op indringende wijze stervensportretten van zes grote schrijvers: hoe gingen zij om met hun naderende dood en wat schreven zij over de dood en (on)sterfelijkheid gedurende hun leven. Tegelijkertijd is het ook een zelfonderzoek van de schrijfster naar haar eigen sterfelijkheid en neemt ze de lezer mee op deze reis. Zeer boeiend, ontroerend en intiem!’

Stefanie Schulte en Evelien Poels, het Leesteken, Purmerend

'De dood hoort bij het leven; we weten het zo goed maar durven vaak niet te ver af te dalen in de spelonken van het onvermijdelijke einde. Katie Roiphe durft dat wel, en hoe! Openhartig en grensverleggend schrijft ze over de dood.’ 

Grietje Braaksma, Grand Theatre Boekhandel, Breda

'Katie Roiphe schetst op indringende wijze stervensportretten van zes grote schrijvers: hoe gingen zij om met hun naderende dood en wat schreven zij over de dood en (on)sterfelijkheid gedurende hun leven. Tegelijkertijd is het ook een zelfonderzoek van de schrijfster naar haar eigen sterfelijkheid en neemt ze de lezer mee op deze reis. Zeer boeiend, ontroerend en intiem!'

Evelien. Boekhandel Het Leesteken

'Sensitieve, doortimmerde en vaak ook persoonlijke essays over de dood aan de hand van werk en stervensproces van Sontag, Freud, Sendak en anderen.'

(Beste boek van 2016 in NRC Handelsblad, 30-12-2016)

Auke Hulst, NRC

'Een openbaring... Dit is het beste boek dat Roiphe heeft geschreven. Ze laat zien dat onze belangstelling voor de eindigheid van het leven niet alleen te maken heeft met die eindigheid of met laatste dingen, en zelfs niet met het nageslacht, maar alles te maken heeft met de manier waarop we met elkaar omgaan, hoe familiebanden en vriendschappen functioneren, kortom, met onze hele manier van leven.'

The Paris Review

'Diepgaand, poëtisch en , ja, troostend.'

People

'Een gevoelige en toch indringende blik op de laatste levensdagen... Ik heb Roiphe als auteur altijd benijd. Wat het onderwerp ook is, felheid weet ze altijd aan eruditie te paren op een wijze die de belangstelling wekt.'

The Wall Street Journal

'Mooie en prikkelende overpeinzingen over de eindigheid van het leven.'

Minneapolis Star Tribune

'We hebben hier te maken met een kritische auteur die een volstrekte beheersing heeft over haar talent en die voor ons een beeld schept van kracht en alertheid die weigeren het veld te ruimen voor Magere Hein.'

The New Republic

'Roiphe's boek is ontroerend, helder en diepgaand en in zekere zin geruststellend. Lezing ervan is iedereen aan te raden die in een rouwproces verkeert of een sterfgeval heeft meegemaakt, en dat betekent uiteindelijk: wij allemaal.'

Booklist

'Het boek laat je niet los, ik heb het in bed, aan de keukentafel en lopend op straat gelezen... "Welk normaal mens wil in die verstilde, gewijde sfeer binnentreden?" vraag ze. Maar het antwoord is: wij allen, en mevrouw Roiphe doet het met veel gevoel.'

The New York Times

'Het uur van het violet... is onconventioneel en boeiend, maar ook wetenschappelijk verantwoord, literair, spannend en onverbloemd persoonlijk.'

Los Angeles Times

'Een prachtig boek... De intensiteit van de geciteerde passages, het diepgaande onderzoek, de gevoeligheid voor de essentie van de uitspraken - het is allemaal betoverend.'

The New York Times Book Review